40 Yaşında Kanserden Ölen Ünlü İranlı Matematikçi Meryem Mirzakhani kim?

tarafından
3
40 Yaşında Kanserden Ölen Ünlü İranlı Matematikçi Meryem Mirzakhani kim?
Matematiğin Nobeli olarak hatırlanan Fields ödülünü kazanan ilk kadın olarak tarihe geçen İranlı matematikçi Meryem Mirzakhani, 40 yaşında meme kanseri sebebiyle yaşamını yitirdi. Kanserin Mirzakhani’nin kemiklerine kadar dağıldığı belirtildi.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’de yaşayan ve çalışan Mirzakhani, çalışmalarında bilhassa hiperbolik geometri, ergodik kuram, simplektik geometri ve Teichmüller kuramına odaklanıyordu.

Ne konuda çalışıyordu?

Mirzakhani’nin çalışmaları bilhassa “Riemann yüzeyi” olarak adlandırılan şekilleri temel alıyordu.
Bu sarmal şekiller ancak karmaşık sayılarla çözümleyebiliyor..

Matematiğe alakası nasıl başladı?

Verdiği röportajlarda çocukluğundan bahseden Mirzakhani,ilk hayalinin yazarlık olduğunu ifade etmişti. Ödüllü matematikçi, Guardian’daki röportajında bu ihtirasını şöyle anlatıyordu:
“Roman okumaktan çok keyif alıyordum. Aslında ne bulursam onu okuyordum. Lise sona kadar, matematikle ilgileneceğim hiç aklıma gelmemişti.”
Üç kardeşi olan Mirzahani’nin matematik ile olan bağıntısı, abisinin kendisine 1’den 100’e kadar olan sayıların toplanmasını sormasıyla başlamış. Abisi, Mirzahani’ye bu meselenin nasıl çözüldüğünü Gauss isimli bir dergiden okumuş. Ve dergideki çözüm şekli, Mirzakhani’yi çok etkilemiş. Ödüllü matematikçi o hatıra şöyle özetliyordu: “O vakit ilk kez, kendim çözememiş olsam da, bir meselenin çözümüyle mesut olmuştum.”

Matematikte önü nasıl açıldı?

İran’da büyüyen Mirzakhani’nin ilkokula gittiği zamanlar İran-Irak savaşı dönemlerine eşit gelmiş. Ancak ilkokul bittiğinde savaş da bittiğinden, Tahran’da iyi bir okulda eğitimine devam eden Mirzahani’yi daha da ileriye taşıyan, matematik olimpiyatlarına katılması olmuştu.
Ehemmiyetli matematikçilerle tanışan Mirzakhani, matematik üzerine daha çok çalışmaya başlamış ve bu alanda ihtisas yapma kararını almıştı.
Ve yeni bir şey keşfettikçe, kendisini “dağın tepesinde” hissettiğini söyleyen Mirzakhani, her şeye daha net baktıkça, daha mesut olduğunu söylüyordu.

Matematik camiası ne düşünüyor?

Matematik camiası, uzun müddet bir kadının saygın Fields ödülünü almasını beklemişti.
Seçen kişiler arasında olan Profesör Frances Kirwan,matematiğin sadece erkeklerin çok uzmanlaşabileceği bir alan olduğu kanısının  yanlış olduğunu söyleyerek, “Kadınlar matematik ile yüzyıllardır ilgileniyor ve bu alana katkıda bulunuyor” demişti.
Oxford Üniversitesi’nde uygulamalı matematik öğreten Profesör Alison Etheridge de, ödülün Mirzahani’ye verilmesinden büyük bir sevinç duyduğunu dile getirerek şunları söylemişti:
“Kadınlar artık matematikte çok ehemmiyetli başarılar ele geçiriyorlar. Bu ödülle de kadınların başarısı taçlandırılmış oldu.”

Fields ödülleri nedir?

“Matematiğin Nobeli” olarak hitap edilen Fields Matematik Ödülleri, her 4 senede bir  Güney Kore’nin başkenti Seul’de tertip ediyor.
Fields ödülleri, 1936 yılında Kanadalı matematikçi John Fields tarafından başlatıldı ve 1950’den bu yana, 4 yılda bir veriliyor. Ödül, 40 yaşın altındaki matematikçileri “gelecek başarıları için cesaretlendirme”yi amaçlıyor.